Máy tính dựng (PC Build), hay còn gọi là lắp ráp máy tính để bàn, là quá trình bạn tự tay lựa chọn và kết hợp các linh kiện máy tính để tạo nên một chiếc máy tính hoàn chỉnh, đáp ứng đúng nhu cầu và ngân sách của bạn. Đây là một giải pháp tuyệt vời cho những ai muốn sở hữu một chiếc PC có cấu hình mạnh mẽ với mức giá rẻ hơn so với máy tính đồng bộ.
Nội dung
Lợi ích của việc Máy Tính Dựng so với mua máy tính đồng bộ

- Tùy biến cấu hình: Bạn có thể tự do lựa chọn các linh kiện phù hợp với nhu cầu sử dụng của mình, từ chơi game, làm việc đồ họa đến các tác vụ văn phòng thông thường.
- Tiết kiệm chi phí: Bằng cách build PC giá rẻ, bạn có thể tối ưu hóa ngân sách và sở hữu một chiếc máy tính có hiệu năng vượt trội so với máy tính đồng bộ cùng mức giá.
- Nâng cấp dễ dàng: Khi cần thiết, bạn có thể dễ dàng nâng cấp từng linh kiện để cải thiện hiệu suất của máy tính mà không cần phải mua một chiếc máy mới.
- Tự hào về thành quả: Việc tự tay lắp ráp máy tính để bàn mang lại cảm giác thành tựu và sự tự hào về chiếc PC do chính mình tạo ra.
Các thành phần cơ bản của một PC:
Để build PC, bạn cần phải hiểu rõ về các thành phần cơ bản cấu thành nên một chiếc máy tính:
- CPU (Bộ xử lý trung tâm): Đây là “bộ não” của máy tính, chịu trách nhiệm xử lý tất cả các tác vụ tính toán. Việc lựa chọn CPU phù hợp sẽ ảnh hưởng lớn đến hiệu năng tổng thể của máy tính.
- Mainboard (Bo mạch chủ): Đây là “xương sống” của máy tính, kết nối tất cả các linh kiện khác với nhau. Mainboard quyết định khả năng tương thích và khả năng nâng cấp của máy tính.
- RAM (Bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên): RAM lưu trữ tạm thời dữ liệu đang được sử dụng bởi CPU. Dung lượng RAM càng lớn, máy tính càng có thể xử lý nhiều tác vụ cùng lúc một cách mượt mà.
- VGA (Card đồ họa): VGA chịu trách nhiệm xử lý hình ảnh và hiển thị chúng trên màn hình. Nếu bạn có nhu cầu chơi game hoặc làm việc đồ họa, một chiếc VGA mạnh mẽ là không thể thiếu.
- Ổ cứng: Ổ cứng lưu trữ tất cả các dữ liệu của bạn, bao gồm hệ điều hành, phần mềm và các tệp tin cá nhân. Hiện nay, có hai loại ổ cứng phổ biến là HDD (ổ cứng cơ) và SSD (ổ cứng thể rắn). SSD có tốc độ đọc/ghi nhanh hơn nhiều so với HDD, giúp cải thiện đáng kể tốc độ khởi động máy và mở ứng dụng.
- PSU (Nguồn): PSU cung cấp điện năng cho toàn bộ hệ thống. Bạn cần chọn một PSU có công suất đủ lớn để đáp ứng nhu cầu của tất cả các linh kiện.
- Case (Vỏ máy tính): Case bảo vệ các linh kiện bên trong khỏi bụi bẩn và va đập. Ngoài ra, case còn góp phần tạo nên vẻ đẹp thẩm mỹ cho chiếc PC của bạn.
- Các linh kiện khác: Ngoài các thành phần cơ bản trên, bạn còn cần một số linh kiện khác như tản nhiệt CPU, quạt case, màn hình, bàn phím, chuột…
Xem thêm:
Xác Định Nhu Cầu và Ngân Sách khi

Trước khi bắt tay vào build PC, việc xác định rõ nhu cầu sử dụng và ngân sách là vô cùng quan trọng. Điều này sẽ giúp bạn lựa chọn được cấu hình máy tính phù hợp, tránh lãng phí tiền bạc vào những linh kiện không cần thiết hoặc ngược lại, mua những linh kiện quá yếu không đáp ứng được nhu cầu.
Các mục đích sử dụng PC
- Chơi game: Nếu bạn là một game thủ, bạn sẽ cần một cấu hình máy tính mạnh mẽ để có thể chiến mượt mà những tựa game mới nhất với đồ họa cao. Build PC gaming đòi hỏi sự đầu tư vào CPU, VGA và RAM có hiệu năng cao.
- Làm việc: Đối với công việc văn phòng thông thường, bạn không cần một cấu hình máy tính quá cao cấp. Tuy nhiên, nếu công việc của bạn liên quan đến thiết kế đồ họa, dựng phim hoặc lập trình, bạn sẽ cần một build PC làm việc có CPU mạnh, RAM lớn và ổ cứng SSD tốc độ cao.
- Đồ họa: Các công việc liên quan đến đồ họa như thiết kế, dựng phim, chỉnh sửa ảnh đòi hỏi một build PC đồ họa có VGA mạnh mẽ, CPU đủ tốt và dung lượng RAM lớn.
Ngân sách dự kiến và cách phân bổ cho các linh kiện
Ngân sách là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến việc lựa chọn linh kiện máy tính. Hãy xác định rõ số tiền bạn sẵn sàng chi trả cho việc build PC và phân bổ ngân sách một cách hợp lý cho từng linh kiện.
Dưới đây là một số gợi ý về cách phân bổ ngân sách cho các linh kiện:
- CPU: 30-40% ngân sách
- Mainboard: 10-15% ngân sách
- RAM: 15-20% ngân sách
- VGA: 20-40% ngân sách (nếu bạn có nhu cầu chơi game hoặc làm việc đồ họa)
- Ổ cứng: 10-15% ngân sách
- PSU: 10% ngân sách
- Case: 5-10% ngân sách
- Các linh kiện khác: 5-10% ngân sách
Tùy thuộc vào nhu cầu sử dụng và ngân sách của bạn, tỷ lệ phân bổ này có thể thay đổi. Ví dụ, nếu bạn chỉ cần một build PC giá rẻ để làm việc văn phòng, bạn có thể giảm tỷ lệ ngân sách dành cho VGA và tăng tỷ lệ cho CPU hoặc RAM.
Tư vấn build PC từ các chuyên gia hoặc tham khảo các bài viết, video hướng dẫn build PC trên mạng có thể giúp bạn phân bổ ngân sách một cách hiệu quả và lựa chọn được những linh kiện phù hợp nhất.
Hãy nhớ rằng, việc build PC không chỉ đơn giản là lắp ráp các linh kiện lại với nhau. Bạn cần phải có kiến thức về cấu hình máy tính và khả năng tương thích giữa các linh kiện để đảm bảo máy tính hoạt động ổn định và hiệu quả. Nếu bạn chưa có kinh nghiệm, đừng ngần ngại tìm kiếm sự trợ giúp từ những người có kinh nghiệm hoặc các dịch vụ tư vấn build PC chuyên nghiệp.
Tối ưu PC sau khi build cũng là một bước quan trọng để đảm bảo máy tính hoạt động ở hiệu suất cao nhất. Bạn có thể tham khảo các hướng dẫn build PC và tối ưu PC trên mạng để biết thêm chi tiết.
Hướng Dẫn Chọn Linh Kiện Máy Tính Dựng

Việc lựa chọn linh kiện máy tính phù hợp là yếu tố then chốt để build PC thành công. Mỗi linh kiện đều đóng một vai trò quan trọng trong việc quyết định hiệu năng và trải nghiệm sử dụng của bạn. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết về từng linh kiện và cách lựa chọn chúng sao cho phù hợp với nhu cầu và ngân sách của bạn.
CPU (Bộ xử lý trung tâm)
- Các thương hiệu phổ biến: Hiện nay, hai thương hiệu CPU phổ biến nhất là Intel và AMD. Cả hai đều cung cấp các dòng CPU đa dạng với hiệu năng và giá cả khác nhau.
- Các dòng CPU và hiệu năng tương ứng: Mỗi thương hiệu đều có nhiều dòng CPU khác nhau, từ các dòng giá rẻ như Intel Pentium, Celeron hay AMD Athlon đến các dòng cao cấp như Intel Core i9, i7 hay AMD Ryzen 9, 7. Hiệu năng của CPU phụ thuộc vào số nhân, số luồng, xung nhịp và bộ nhớ đệm.
- Lựa chọn CPU phù hợp: Để chọn CPU phù hợp, bạn cần xác định rõ nhu cầu sử dụng của mình. Nếu bạn chỉ cần một build PC giá rẻ để làm việc văn phòng hoặc lướt web, một CPU tầm trung là đủ. Tuy nhiên, nếu bạn muốn build PC gaming hoặc làm việc đồ họa, bạn sẽ cần một CPU mạnh mẽ hơn. Hãy tham khảo các bài đánh giá và so sánh hiệu năng để đưa ra quyết định đúng đắn.
Mainboard (Bo mạch chủ)
- Các chipset và socket tương thích với CPU: Mainboard phải tương thích với CPU bạn đã chọn. Hãy kiểm tra kỹ chipset và socket của mainboard trước khi mua.
- Các tính năng cần quan tâm: Ngoài khả năng tương thích, bạn cũng cần quan tâm đến các tính năng khác của mainboard như số khe cắm RAM, số cổng SATA và M.2, các cổng kết nối (USB, HDMI, DisplayPort…), khả năng hỗ trợ ép xung và các tính năng nâng cao khác.
- Lựa chọn mainboard phù hợp: Hãy chọn một mainboard có đầy đủ các tính năng bạn cần và phù hợp với ngân sách của bạn. Nếu bạn có kế hoạch nâng cấp máy tính trong tương lai, hãy chọn một mainboard có khả năng mở rộng tốt.
RAM (Bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên)
- Dung lượng RAM cần thiết: Dung lượng RAM cần thiết phụ thuộc vào nhu cầu sử dụng của bạn. Đối với các tác vụ cơ bản như lướt web, làm việc văn phòng, 8GB RAM là đủ. Tuy nhiên, nếu bạn muốn chơi game, làm việc đồ họa hoặc xử lý nhiều tác vụ cùng lúc, bạn sẽ cần 16GB hoặc 32GB RAM.
- Tốc độ bus và độ trễ: Tốc độ bus và độ trễ cũng ảnh hưởng đến hiệu năng của RAM. Hãy chọn RAM có tốc độ bus cao và độ trễ thấp để tối ưu PC của bạn.
- Lựa chọn RAM phù hợp: Hãy chọn RAM có dung lượng, tốc độ bus và độ trễ phù hợp với nhu cầu và ngân sách của bạn. Đảm bảo mainboard của bạn hỗ trợ loại RAM bạn chọn.
VGA (Card đồ họa)
- Các thương hiệu phổ biến: Hai thương hiệu VGA phổ biến nhất là Nvidia và AMD. Cả hai đều cung cấp các dòng VGA đa dạng với hiệu năng và giá cả khác nhau.
- Các dòng VGA và hiệu năng tương ứng: Tương tự như CPU, mỗi thương hiệu VGA đều có nhiều dòng sản phẩm khác nhau. Hiệu năng của VGA phụ thuộc vào GPU, bộ nhớ đồ họa, tốc độ xung nhịp và băng thông bộ nhớ.
- Lựa chọn VGA phù hợp: Nếu bạn không có nhu cầu chơi game hoặc làm việc đồ họa, bạn có thể sử dụng card đồ họa tích hợp trên CPU hoặc mua một VGA giá rẻ. Tuy nhiên, nếu bạn muốn trải nghiệm game mượt mà hoặc làm việc đồ họa chuyên nghiệp, bạn sẽ cần đầu tư vào một VGA mạnh mẽ.
Ổ cứng
- Các loại ổ cứng: Hiện nay có ba loại ổ cứng phổ biến là HDD, SSD và NVMe. SSD có tốc độ đọc/ghi nhanh hơn nhiều so với HDD, nhưng giá thành cũng cao hơn. NVMe là loại ổ cứng SSD mới nhất, có tốc độ còn nhanh hơn SSD thông thường.
- Dung lượng ổ cứng cần thiết: Dung lượng ổ cứng cần thiết phụ thuộc vào lượng dữ liệu bạn cần lưu trữ. Nếu bạn chỉ lưu trữ tài liệu và một số ứng dụng cơ bản, một ổ cứng 256GB hoặc 512GB là đủ. Tuy nhiên, nếu bạn có nhiều game, phim ảnh hoặc các tệp tin lớn khác, bạn sẽ cần một ổ cứng có dung lượng lớn hơn.
- Lựa chọn ổ cứng phù hợp: Tốt nhất, bạn nên sử dụng kết hợp giữa SSD và HDD. Cài đặt hệ điều hành và các ứng dụng thường xuyên sử dụng lên SSD để tăng tốc độ khởi động và mở ứng dụng. Sử dụng HDD để lưu trữ các tệp tin lớn như game, phim ảnh.
PSU (Nguồn)
- Công suất nguồn cần thiết: Công suất nguồn cần thiết phụ thuộc vào tổng công suất tiêu thụ của tất cả các linh kiện trong máy tính. Bạn nên chọn một PSU có công suất dư ra khoảng 30% để đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định và có khả năng nâng cấp trong tương lai.
- Hiệu suất và chứng chỉ 80 Plus: Hiệu suất của PSU thể hiện khả năng chuyển đổi điện năng từ nguồn AC sang DC. PSU có hiệu suất càng cao thì càng tiết kiệm điện năng. Chứng chỉ 80 Plus là một tiêu chuẩn đánh giá hiệu suất của PSU.
- Lựa chọn PSU phù hợp: Hãy chọn một PSU có công suất phù hợp, hiệu suất cao và có chứng chỉ 80 Plus.
Case (Vỏ máy tính)
- Kích thước và kiểu dáng: Case có nhiều kích thước và kiểu dáng khác nhau. Hãy chọn một case có kích thước phù hợp với mainboard và các linh kiện khác của bạn. Kiểu dáng của case là một yếu tố thẩm mỹ, bạn có thể lựa chọn theo sở thích cá nhân.
- Khả năng tản nhiệt: Khả năng tản nhiệt của case rất quan trọng để đảm bảo các linh kiện hoạt động ở nhiệt độ an toàn. Hãy chọn một case có thiết kế thông thoáng và hỗ trợ lắp đặt nhiều quạt.
- Lựa chọn case phù hợp: Hãy chọn một case có kích thước, kiểu dáng và khả năng tản nhiệt phù hợp với nhu cầu và sở thích của bạn.
Các linh kiện khác
- Tản nhiệt CPU: Tản nhiệt CPU giúp giải nhiệt cho CPU, đảm bảo CPU hoạt động ổn định. Có hai loại tản nhiệt CPU phổ biến là tản nhiệt khí và tản nhiệt nước.
- Quạt case: Quạt case giúp lưu thông không khí bên trong case, cải thiện khả năng tản nhiệt cho toàn bộ hệ thống.
- Thiết bị ngoại vi: Các thiết bị ngoại vi như màn hình, bàn phím, chuột… cũng rất quan trọng để hoàn thiện trải nghiệm sử dụng máy tính của bạn. Hãy chọn các thiết bị ngoại vi phù hợp với nhu cầu và ngân sách của bạn.
Lắp Ráp và Cài Đặt

Sau khi đã lựa chọn được các linh kiện máy tính phù hợp, đã đến lúc bạn bắt tay vào lắp ráp máy tính để bàn. Quá trình này có thể hơi phức tạp đối với người mới bắt đầu, nhưng đừng lo lắng, với sự hướng dẫn build PC chi tiết và cẩn thận, bạn hoàn toàn có thể tự mình hoàn thành.
Các bước lắp ráp cơ bản
- Chuẩn bị: Đảm bảo bạn có đầy đủ các linh kiện máy tính cần thiết, cùng với các dụng cụ như tua vít, dây rút nhựa và một không gian làm việc rộng rãi, sạch sẽ.
- Lắp đặt CPU vào mainboard: Cẩn thận đặt CPU vào socket trên mainboard, sau đó khóa chặt lại. Tiếp theo, lắp đặt tản nhiệt CPU lên trên.
- Lắp đặt RAM vào mainboard: Mở các chốt trên khe cắm RAM, sau đó nhẹ nhàng cắm các thanh RAM vào đúng vị trí.
- Lắp đặt mainboard vào case: Đặt mainboard vào case, sau đó bắt vít cố định.
- Lắp đặt VGA vào khe cắm PCIe: Cắm VGA vào khe cắm PCIe trên mainboard, sau đó bắt vít cố định.
- Lắp đặt ổ cứng: Gắn ổ cứng vào các khay hoặc vị trí tương ứng trong case.
- Lắp đặt PSU: Đặt PSU vào vị trí trong case, sau đó bắt vít cố định. Kết nối các dây nguồn từ PSU đến mainboard, CPU, VGA và các linh kiện khác.
- Kết nối các dây cáp: Kết nối các dây cáp còn lại như dây SATA cho ổ cứng, dây cáp cho quạt, dây cáp cho các cổng kết nối trên case…
- Đóng nắp case: Sau khi đã hoàn tất các bước trên, đóng nắp case lại.
Cài đặt hệ điều hành và driver
- Cắm USB hoặc đĩa cài đặt hệ điều hành: Cắm USB hoặc đĩa cài đặt hệ điều hành vào máy tính.
- Khởi động máy tính và vào BIOS: Khởi động máy tính và nhấn phím tương ứng để vào BIOS (thường là F2 hoặc Delete).
- Thiết lập BIOS để boot từ USB hoặc đĩa cài đặt: Trong BIOS, tìm đến mục Boot Order và thiết lập để máy tính boot từ USB hoặc đĩa cài đặt.
- Lưu cài đặt và khởi động lại máy tính: Lưu các thay đổi trong BIOS và khởi động lại máy tính.
- Thực hiện các bước cài đặt hệ điều hành: Làm theo hướng dẫn trên màn hình để cài đặt hệ điều hành.
- Cài đặt driver: Sau khi cài đặt hệ điều hành, cài đặt các driver cần thiết cho các linh kiện máy tính. Bạn có thể tải driver từ trang web của nhà sản xuất.
Kiểm tra và tối ưu hiệu năng
Sau khi đã hoàn tất việc lắp ráp máy tính để bàn và cài đặt hệ điều hành, hãy kiểm tra kỹ lưỡng để đảm bảo mọi thứ hoạt động ổn định. Tiếp theo, bạn có thể tối ưu PC bằng cách điều chỉnh các cài đặt trong BIOS, sử dụng các phần mềm tối ưu hóa hệ thống và cập nhật driver thường xuyên.
Lưu ý:
- Quá trình lắp ráp máy tính để bàn đòi hỏi sự tỉ mỉ và cẩn thận. Hãy tham khảo kỹ hướng dẫn build PC trước khi bắt đầu.
- Nếu bạn gặp bất kỳ khó khăn nào trong quá trình lắp ráp hoặc cài đặt, đừng ngần ngại tìm kiếm sự trợ giúp từ các chuyên gia hoặc cộng đồng lắp ráp máy tính để bàn.
- Luôn cập nhật driver và phần mềm để đảm bảo máy tính của bạn hoạt động ở hiệu suất tốt nhất.
Tư Vấn Build PC Theo Nhu Cầu

Không phải ai cũng có cùng nhu cầu và ngân sách khi build PC. Vì vậy, chúng tôi sẽ cung cấp một số gợi ý cấu hình máy tính phù hợp với từng mục đích sử dụng, từ build PC giá rẻ cho đến build PC gaming cao cấp, giúp bạn dễ dàng lựa chọn linh kiện máy tính phù hợp nhất.
Build PC gaming giá rẻ
Nếu bạn là một game thủ mới bắt đầu hoặc có ngân sách hạn chế, một build PC gaming giá rẻ là lựa chọn hợp lý. Với cấu hình này, bạn vẫn có thể trải nghiệm các tựa game phổ biến ở mức cài đặt đồ họa trung bình.
- CPU: AMD Ryzen 3 3100 hoặc Intel Core i3-10100F
- Mainboard: B450 hoặc H410
- RAM: 8GB DDR4
- VGA: Nvidia GTX 1650 hoặc AMD RX 570
- Ổ cứng: SSD 256GB + HDD 1TB
- PSU: 500W 80 Plus
Build PC gaming tầm trung
Với ngân sách lớn hơn một chút, bạn có thể build PC gaming tầm trung, mang lại trải nghiệm chơi game mượt mà hơn ở mức cài đặt đồ họa cao hơn.
- CPU: AMD Ryzen 5 3600 hoặc Intel Core i5-10400F
- Mainboard: B450 hoặc B550
- RAM: 16GB DDR4
- VGA: Nvidia GTX 1660 Super hoặc AMD RX 5600 XT
- Ổ cứng: SSD 512GB + HDD 2TB
- PSU: 600W 80 Plus
Build PC gaming cao cấp
Nếu bạn là một game thủ hardcore và muốn trải nghiệm game ở mức cài đặt đồ họa cao nhất với tốc độ khung hình mượt mà, một build PC gaming cao cấp là sự lựa chọn hoàn hảo.
- CPU: AMD Ryzen 7 3700X hoặc Intel Core i7-10700K
- Mainboard: X570 hoặc Z490
- RAM: 32GB DDR4
- VGA: Nvidia RTX 2060 Super hoặc AMD RX 5700 XT
- Ổ cứng: SSD 1TB NVMe + HDD 4TB
- PSU: 750W 80 Plus
Build PC làm việc văn phòng
Đối với các tác vụ văn phòng thông thường như soạn thảo văn bản, lướt web, xem phim, một build PC làm việc văn phòng với cấu hình cơ bản là đủ.
- CPU: Intel Core i3-10100 hoặc AMD Ryzen 3 3200G
- Mainboard: H410 hoặc A320
- RAM: 8GB DDR4
- VGA: Card đồ họa tích hợp
- Ổ cứng: SSD 256GB
- PSU: 400W
Build PC đồ họa
Nếu công việc của bạn liên quan đến thiết kế đồ họa, dựng phim hoặc chỉnh sửa ảnh, bạn sẽ cần một build PC đồ họa có cấu hình mạnh mẽ hơn.
- CPU: AMD Ryzen 5 3600 hoặc Intel Core i5-10400
- Mainboard: B450 hoặc B550
- RAM: 16GB hoặc 32GB DDR4
- VGA: Nvidia GTX 1660 Ti hoặc RTX 2060
- Ổ cứng: SSD 512GB NVMe + HDD 2TB
- PSU: 600W 80 Plus
Trên đây chỉ là một số gợi ý cấu hình máy tính cơ bản. Tùy thuộc vào nhu cầu cụ thể và ngân sách của bạn, bạn có thể điều chỉnh linh kiện cho phù hợp. Đừng quên tham khảo tư vấn build PC từ các chuyên gia hoặc tìm kiếm hướng dẫn build PC trên mạng để có thêm thông tin chi tiết.
Lưu ý: Giá cả linh kiện có thể thay đổi theo thời gian và địa điểm. Hãy luôn cập nhật thông tin mới nhất trước khi quyết định mua hàng.
Tác Giả Huỳnh Khang
Với hơn 6 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực sửa chữa máy tính, laptop, máy in, cài đặt phần mềm, Huỳnh Khang luôn mong muốn mang đến cho người dùng những trãi nghiệm uy tín, chất lượng nhất.
Tận tâm, chuyên nghiệp và luôn đặt lợi ích của người dùng lên hàng đầu, Huỳnh Khang đã nhận được sự tin tưởng và ủng hộ từ đông đảo độc giả.
Nếu bạn đang gặp bất kỳ vấn đề nào về máy tính, laptop, máy in hay cần cài đặt phần mềm. Hãy để lại bình luận hoặc liên hệ ngay với Huỳnh Khang để được tư vấn và hỗ trợ!
Thông tin liên hệ:
- Facebook: Huỳnh Khang Computer
- Website: huynhkhang.com
- Hotline: 0325.636.239
- Địa chỉ: 475/B Đường DT 747 Tổ 2, Ấp 3 Xã Hội Nghĩa, Tân Uyên, Bình Dương.
Hãy để Huỳnh Khang giúp bạn giải quyết mọi vấn đề về thiết bị văn phòng!
Xem thêm bài viết liên quan